Γράφει η Τατιάνα Γιομπαζολιά, Κλινική Ψυχολόγος MSC

Αν κάτι μας κατακλύζει στην καθημερινή μας ζωή, αυτό είναι σίγουρα το άγχος. Άγχος για τη δουλειά, για τα οικονομικά, για τις σχέσεις, για το αν θα προλάβουμε το επόμενο ραντεβού, άγχος για όλα σχεδόν. Τι θα λέγατε όμως αν μαθαίνατε πως η κλιματική αλλαγή και γενικότερα η σταδιακή καταστροφή του περιβάλλοντος αποτελούν σημαντική πηγή άγχους για κάποιους ανθρώπους;

Το μέγεθος του φαινομένου, και η συνειδητοποίηση ότι είναι απλώς ένας άνθρωπος ανάμεσα στα δισεκατομμύρια του πλανήτη, τους κάνει να αισθάνονται ανίσχυροι. Έτσι λοιπόν, οι ειδικοί οδηγήθηκαν στο φαινόμενο του eco-anxiety –οικολογικό άγχος- το οποίο περιγράφεται από το περιοδικό Psychology Today ως «μια αρκετά πρόσφατη ψυχολογική διαταραχή που πλήττει έναν αυξανόμενο αριθμό ατόμων που ανησυχούν για την περιβαλλοντική κρίση». Δεν υπάρχουν ακόμα διαθέσιμες στατιστικές για τον επιπολασμό του φαινομένου, αλλά κάποιοι ειδικοί έχουν παρατηρήσει αύξηση.

Το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο για τις ψυχικές διαταραχές (DSM), δεν περιλαμβάνει ακόμη το οικολογικό άγχος ως συγκεκριμένη κατηγορία, αλλά ο Αμερικανικός Ψυχολογικός Σύλλογος (American Psychological Association) εξέδωσε το 2017 μια μελέτη, η οποία αναφέρει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ψυχική υγεία, αναφέροντας τον όρο «οικολογικό άγχος». Συγκεκριμένα το προσδιορίζει ως «χρόνιο φόβο περιβαλλοντικής καταστροφής». Περιγράφεται ως πηγή άγχους που προκαλείται «παρακολουθώντας τις αργές και φαινομενικά αμετάκλητες επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος, και ανησυχώντας για το μέλλον για τον εαυτό του, τα παιδιά και τις επόμενες γενιές». Προσθέτει πως μερικοί άνθρωποι «επηρεάζονται βαθιά από συναισθήματα απώλειας, αδυναμίας και ματαίωσης επειδή αισθάνονται ανίκανοι να επηρεάσουν την πορεία της κλιματικής αλλαγής». Το συναίσθημα της ματαίωσης είναι το κυρίαρχο, και συχνά επαγγελματίες που εργάζονται στο χώρο, όπως περιβαλλοντολόγοι ή εργαζόμενοι σε μη κυβερνητικές οργανώσεις για το κλίμα, υποφέρουν από αυτό.

Αν λοιπόν νιώθεις ότι το «οικολογικό άγχος» μπορεί να σε επηρεάζει, τι μπορείς να κάνεις για αυτό; Σε περίπτωση που νιώθεις να επηρεάζει την καθημερινότητα σου, απευθύνσου σε ειδικό ψυχικής υγείας, και θα ακολουθήσει τη θεραπεία που ενδεικνύεται για την γενικευμένη αγχώδη διαταραχή.

Μπορούμε όμως και μόνοι μας να κάνουμε πράγματα για να νιώσουμε καλύτερα. Το πιο σημαντικό είναι να είμαστε ενεργητικοί, να μη μένουμε απαθείς. Οι προσωπικές μας επιλογές μπορούν να έχουν επιπτώσεις στον πλανήτη. Ζούμε σε μια εποχή όπου τα άτομα έχουν περισσότερη δύναμη από οποιαδήποτε στιγμή στην ιστορία. Δείτε τις ομάδες που σας περιβάλλουν – δουλειά, φίλοι, οικογένεια – και επηρεάστε τες. Πρώτον, να κάνετε την κλιματική αλλαγή σημαντικό παράγοντα στις αποφάσεις που παίρνετε γύρω από το τι τρώτε, πώς ταξιδεύετε και τι αγοράζετε. Δεύτερον, μιλήστε για την αλλαγή του κλίματος με τους φίλους, την οικογένεια και τους συναδέλφους σας. Τέλος, ζητήστε από τους πολιτικούς και τις επιχειρήσεις να κάνουν πιο εύκολες και πιο προσιτές τις καλές πρακτικές για το κλίμα.

Δεν χρειάζεται να πείσουμε το 100% των ανθρώπων, μόνο το 25%. Τότε μια ιδέα μπορεί από το περιθωριακή, να γίνει δημοφιλής.

Αν θέλετε να επικοινωνήσετε με την Τατιάνα μπορείτε να τη βρείτε στο [email protected] και στο facebook page της